Bên dòng Thiên Đức gắn với nhân vật lịch sử và di tích họ Đào trong dòng chảy lịch sử, đất Đào Quán thuở Bộ Vũ Ninh một trong 15 bộ thời Hùng Vương mở nước
Việc họ Đào (Đào Công Bột, Đào Kỳ, Đào Hoàng, Đào Liên Hoa) luôn xuất hiện tại bộ Vũ Ninh cho thấy sứ mệnh thiên định của dòng họ: Dùng sức mạnh quân sự (Vũ) để mang lại sự thái bình (Ninh) cho đất tổ Kinh Dương Vương (Đào Công Bột).
Câu đối ở đền Á Lữ, phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh:
太極壹元天地始
炎郊盤古帝王仙
Dịch:
Thái cực nhất nguyên thiên địa thủy
Viêm Giao Bàn Cổ đế vương tiên
Nghĩa:
Thái cực nhất nguyên trời đất khởi
Viêm giao Kinh Dương đế vương tiên
Trước Kinh Dương Vương, chỉ là các cộng đồng bộ tộc (Lạc Việt, Âu Việt...), chưa có nhà nước, chưa có vua, chưa có lãnh thổ thống nhất – giống như "Thái cực" chưa phân âm dương, trời đất chưa rõ ràng. Kinh Dương Vương là người mở nước đầu tiên, bậc khai quốc thực sự, biến bộ lạc hỗn mang thành nước Xích Quỷ – nền tảng của dân tộc Việt. Ông là người đầu tiên xưng vương, lập quốc, mở mang lãnh thổ, đặt nền móng cho dân tộc.
Miếu Hiển Ứng (Miếu Chợ), xã Phù Đổng, Hà Nội thờ Thần Đào Trấn Quốc đánh giặc Ân, ngôi miếu cạnh Đền Gióng
Đến thế kỉ thứ III trước Công nguyên nhà nước Âu Lạc dưới thời Thục Phán - An Dương Vương họ Đào còn di tích thờ Nội Hầu - Đào Nồi
Đình Ngọc Chi thờ Thành Hoàng Nội Hầu - Đào Nồi
Đến thế kỉ thứ I SCN thì Đại nguyên soái Đào Kỳ trấn giữ thành Luy Lâu - Đông Ngàn
Thời Tam Quốc - Tây Tấn thế kỉ thứ III SCN có Giao Châu Mục Đào Hoàng
Thế kỉ thứ X có Tây Vị Đại vương Đào Liên Hoa
Quang Phú - Tổng hợp