Không chỉ là di tích lịch sử văn hóa lâu đời, đình Ngọc Chi còn là di tích cách mạng kháng chiến, bởi nơi đây, trong kháng chiến chống đế quốc Pháp và đế quốc Mỹ được trưng tập làm trạm xá tiếp nhận và cứu chữa cho các đồng chí bị thương trong chiến đấu.
Đình Ngọc Chi tọa lạc tại trung tâm làng Ngọc Chi, xã Vĩnh Ngọc, huyện Đông Anh. Đình Ngọc Chi được khởi dựng từ thế kỷ XVII. Thành hoàng làng được thờ tại đình là Nồi Hầu cùng hai người con của ông: Đống Công, Vực Công. Đây là những vị tướng giỏi của Vua Thục An Dương Vương, đã có công bảo vệ đất nước, chống giặc Triệu Đà xâm lược, giữ yên bờ cõi.
Đình Ngọc Chi còn lưu giữ nhiều di vật, cổ vật, như các đồ thờ, đồ tế tự, 3 cỗ ngai thờ tam công trạm trổ hình rồng, hổ phù, kiệu long đình, bát hương, thần tích cùng 17 đạo sắc phong của các triều đại phong kiến, từ niên hiệu Cảnh Hưng (1781) đến đời vua Khải Định (1916)…
Đình Ngọc Chi còn lưu giữ nhiều câu đối ca ngợi công lao của Tam Công. Đáng lưu ý, đời vua Lê Trang Tông đã gia phong Mỹ tự cho Nồi Hầu là Linh Thông Phổ hóa Minh Mẫn Đại vương, Đống Công là Phổ Trị An dân Đại vương, Vực là Bảo Công Bảo Đại định công Đại vương.
Nồi Hầu có tên là Nồi, con của một người thợ làm nồi đất tên là Đào Hoằng, từ nhỏ Nồi đã nổi tiếng thông minh, lại giỏi võ, giỏi vật nhất vùng, Ông được An Dương Vương bổ làm quan của nước Âu Lạc với tước hầu. Ông cùng với Cao Lỗ là tướng giỏi của vua An Dương Vương đánh đuổi quân Triệu Đà. Sau đó lấy một cô gái mồ côi trong làng tên là Ả Nương và sinh được hai người con trai. Ông và hai người con trai là Đống Công và Vực Công đều được làm quan võ trong triều.
Xuất sư vị tiệp thán tiên tử
Trường Sở anh hùng lệ mãn khâm.
Tạm dịch:
Làm tướng ra quân nên phải chết
Chuyện của anh hùng lệ đầy khăn.
Không chỉ là di tích lịch sử văn hóa lâu đời, đình Ngọc Chi còn là di tích cách mạng kháng chiến, bởi nơi đây, trong kháng chiến chống đế quốc Pháp và đế quốc Mỹ được trưng tập làm trạm xá tiếp nhận và cứu chữa cho các đồng chí bị thương trong chiến đấu.
Với những giá trị kiến trúc,lịch sử văn hóa và cách mạng, năm 1993 Bộ Văn hóa Thông tin có quyết định số 774 – QĐ /BT/1993 về việc công nhận Đình Ngọc Chi là di tích đình lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia. Đến nay vừa trong 30 năm đình Ngọc Chi được đón nhận Bằng.
Đầu tháng 9/2023, UBND xã Vĩnh Ngọc đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 30 năm đình Ngọc Chi là di tích lịch sử Quốc gia. Lễ kỷ niệm được tổ chức với các nghi thức truyền thống: Rước kiệu, Tế nam – dâng hương nữ, các trò chơi dân gian, giao lưu văn nghệ,,, cùng nhiều hoạt động vui chơi văn hóa, thể thao. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Vĩnh Ngọc đã trao tặng công trình phần việc là mã QR code cho di tích lịch sử Đình Ngọc Chi…
Đông Thanh