Hé lộ những phát hiện chấn động tại Di chỉ khảo cổ Mái đá Ngườm – Dấu tích cư trú cổ xưa bậc nhất Đông Nam Á tại xã Thần Sa, Thái Nguyên
Sáng ngày 25/7/2025, tại UBND xã Thần Sa, Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Viện Khảo cổ học tổ chức Hội nghị “Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật Di chỉ khảo cổ học Mái đá Ngườm lần thứ 6, năm 2025”. Hội nghị đã thu hút sự quan tâm đặc biệt từ giới khoa học, các cơ quan quản lý văn hóa, cùng đông đảo phóng viên trung ương và địa phương tham dự, đưa tin
Sáng ngày 25/7/2025, tại UBND xã Thần Sa, Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Viện Khảo cổ học tổ chức Hội nghị “Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật Di chỉ khảo cổ học Mái đá Ngườm lần thứ 6, năm 2025”. Hội nghị đã thu hút sự quan tâm đặc biệt từ giới khoa học, các cơ quan quản lý văn hóa, cùng đông đảo phóng viên trung ương và địa phương tham dự, đưa tin.
Tham dự và chủ trì hội nghị có TS. Hà Văn Cần – Viện trưởng Viện Khảo cổ học; GS.TS. Nguyễn Văn Kim – Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản Quốc gia; ThS. Vũ Thị Thu Hường – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên; cùng đại diện các cơ quan chuyên môn như Cục Di sản Văn hóa, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các nhà nghiên cứu, chuyên gia đầu ngành; tại xã Thần Sa có đồng chí Lê Định Tấn – Bí thư Đảng uỷ xã; đồng chí Tạ Việt Hồng, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã.
Tại hội nghị, các nhà nghiên cứu đã trình bày báo cáo sơ bộ kết quả đợt khai quật lần thứ 6 tại Di chỉ Mái đá Ngườm. Với diện tích khai quật 8m², các nhà khảo cổ đã phát hiện tới 10 lớp địa tầng với nhiều phân lớp văn hóa mới, tiêu biểu là các lớp LVII, LVIII, LIX – hình thành trong điều kiện môi trường khắc nghiệt nhưng chứa đựng lượng hiện vật phong phú như công cụ đá, mảnh tước và di cốt động vật.
Điểm nổi bật của đợt khai quật là việc phát hiện hơn 30.000 hiện vật đá – chủ yếu là mảnh tước, công cụ mảnh, phản ánh một kỹ nghệ chế tác đá đặc biệt, khác biệt với văn hóa Hòa Bình. Các hiện vật gốm, tiền xu cổ, mảnh sành cũng xuất hiện xen kẽ, cho thấy sự cư trú liên tục qua nhiều thời kỳ – từ Hậu kỳ Đá mới, Sơ kỳ Kim khí đến thời kỳ của cư dân Mai Pha.
Dựa trên các phân tích địa tầng và kết quả nối vách các hố đào năm 2017, 2024 và 2025, các chuyên gia đưa ra giả định đầy kinh ngạc: niên đại cư trú sớm nhất tại Mái đá Ngườm có thể từ 140.000 – 150.000 năm trước. Điều này biến Mái đá Ngườm trở thành di tích hang động – mái đá có bằng chứng chế tác công cụ đá sớm nhất không chỉ tại Việt Nam mà còn ở toàn bộ khu vực Đông Nam Á lục địa.
Tại hội nghị, nhiều nhà khoa học đã đánh giá cao tính hệ thống, khoa học của phương pháp khai quật lần này. Các ý kiến đều đồng thuận rằng kết quả đạt được đã vượt ngoài mong đợi, mở ra hướng nghiên cứu mới cho không chỉ riêng Mái đá Ngườm mà còn cho toàn bộ hệ thống di tích khảo cổ vùng Thần Sa.
Đây là đợt khai quật có ý nghĩa đặc biệt, góp phần làm sáng rõ hơn quá trình tiến hóa, cư trú và thích nghi của con người tiền sử ở khu vực Đông Nam Á. Với phát hiện quan trọng này, Di chỉ Mái đá Ngườm thêm một lần nữa khẳng định giá trị độc bản và tầm vóc quốc tế trong bản đồ khảo cổ học Việt Nam và thế giới.
Dưới đây là một vài hình ảnh về hội nghị
