I. HỆ THỐNG PHẢ HỆ THÁNH BẠCH HẠC TAM GIANG

1. Đời thứ nhất – Tổ phụ

• Đào Bột Công (người An Lão) – kết duyên bà Nguyễn Thị Hương (người Kim Bảng)
• Sinh 5 người con:
  • Đào Cự
  • Đào Hồng
  • Đào Trường (ông Thổ Lệnh, sau hoá Thánh Bạch Hạc)
  • Đào Thạch Khanh (ông Quan Tuần – Tam Giang)
  • Đào Quý Lân (gắn với tích Thoải phủ, sinh 5 con ứng ngũ vị quan hoàng)

II. TÍCH SINH TRỨNG VÀ 5 – 3 – 2 BIỂU TƯỢNG

1. Tích 5 trứng – Ngũ vị quan lớn:

• Con út Đào Quý Lân sinh 5 người con → ẩn dụ 5 trứng
• Biểu tượng truyền thuyết ngũ vị quan hoàng
• Thánh Vĩnh Công (Quý Lân) gắn đền Vua Cha Thái Bình

2. Tích 3 trứng – Tam tướng thủy:

• Trường, Thạch Khanh, Quý Lân → ba người giỏi sông nước
• Gắn với ba dòng sông:
  • Sông Bạch Hạc (sông Hồng)
  • Sông Chanh
  • Sông Kỳ Cùng

3. Tích 2 trứng – mâu thuẫn hóa thân:

• Mâu thuẫn giữa Thạch Khanh và Quý Lân
• Biểu tượng hoá ông Dài – ông Cộc: một mở rộng (tuần sông), một ổn định (hang động)

III. TÍCH DẤU CHÂN – TRỒNG HOA ĐÀO – VÒNG ĐÁ

1. Dấu chân:

• Được cha giao nhiệm vụ: ven sông để lại dấu chân
• Dấu chân lớn ở Đền Tam Giang (gắn Đào Trường – Thạch Khanh)
• Liên hệ dấu chân mẹ Phù Đổng (cùng mô-típ mộng thai)

2. Vòng đá biểu tượng:

• Cha làm vòng đá riêng cho từng con (1 đến 5)
• Sau đó làm thêm 5 vòng cho các cháu (6 đến 10 viên)
• Vòng giúp nhận diện, lưu danh trong chiến trận – tích ông Bẩy, ông Mười hy sinh vẫn nhận ra qua vòng

IV. DI CHUYỂN – PHÂN BỐ – HÀ ĐỒ – LẠC THƯ – ĐỊA CHI

1. Hà Đồ (vòng các con):

• 5 con trai được phân phương – ẩn dụ thiên can
• Dấu vết lưu lại qua vòng, địa danh

2. Lạc Thư (vòng các cháu):

• Mỗi bác dạy 1 cháu → hệ thống 5 cháu trai
• Khi mâu thuẫn nổ ra, một phần cháu được tách và lập trục mới ở vùng giáp ranh

3. Địa Chi (12 chi):

• Sau mâu thuẫn, Đào Bột điều phối lại:
  • Thạch Khanh lên Lạng Sơn
  • Lân ra biển (đổi vai trò)
  • Ông Bột dịch về Tây
• 12 địa chi là 12 lần in dấu chân, kèm biểu tượng động vật – liên quan tới dòng sông
• Phát triển sau thành 36 chi → 36 làng Đào Xá

V. PHÂN TÍCH BIỂU TƯỢNG TAM GIANG

Không phải "ngã ba sông", mà là "tuần tra ba dòng sông":

• Thạch Khanh thi võ sông Bạch Hạc (sông 1)
• Tuần trên sông Chanh (sông 2)
• Lên Lạng Sơn, xuôi sông Kỳ Cùng (sông 3)
• Do đó được phong danh hiệu Thánh Tam Giang

VI. HỆ TÍN NGƯỠNG TAM PHỦ – TỨ PHỦ

Phủ	Nhân vật hóa thân	Vai trò
Thiên Phủ	Đào Bột (Thánh Tản Viên)	Cha sáng lập, biểu tượng cao nhất
Địa Phủ	Đào Trường (Thổ Lệnh – Bạch Hạc)	Quản lý đất đai, gắn vùng trung du sông Hồng
Thoải Phủ	Quý Lân (Vua Cha Bát Hải)	Mở mang phương thủy, vùng hạ lưu
Nhạc Phủ	Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải. Sau khi minh oan (Mẫu Thượng Ngàn, Quan Tuần Khanh)	Quản chế các phủ, phát sinh sau do oan tình