NGUỒN GỐC
Bản tổng An Đông - Lệnh tộc lưu truyền nhất bản, họ Đào dòng dõi Đường Nghiêu cư Phượng Lâu, Đệ Thập cải chi Long (Long tộc) lập danh xưng Đào, cư Thái Bình, cư Diêm Thành,...
Theo truyền tích và các nghiên cứu hiện nay, họ Đào có nguồn gốc từ vùng Văn Lang (Phú Thọ), sau đó di cư xuống An Lão (phủ Kinh Môn, nay thuộc Hải Phòng), tiếp tục lan sang vùng Vũ Ninh (Bắc Ninh), và về sau định cư tại Hoan Châu (Nghệ An). Các tham luận hội thảo cùng hệ thống thần tích, ngọc phả cho biết truyền thống họ Đào gắn với Đào Công Bột, được tôn là Kinh Dương Vương hoặc Thánh Tản Viên trong tín ngưỡng dân gian, với năm người con là Cư, Hồng, Trường (Thánh Bạch Hạc), Thạch Khanh và Quý Lân (Lạc Long Quân), hợp thành “ngũ vị tôn ông” được nhân dân thờ phụng.
Theo dòng lịch sử được ghi chép, họ Đào gắn với nhiều nhân vật tiêu biểu qua các thời kỳ. Thời Âu Lạc có Đào Nồi và Đào Nhị chống Triệu Đà, xây dựng thành Cổ Loa. Thế kỷ I, ba anh em Đào Đô Thống, Đào Hiển Hiệu và Đào Kỳ theo Hai Bà Trưng khởi nghĩa. Thế kỷ III, Đào Hoàng giữ chức Giao Châu mục. Thế kỷ VI, Đào Công Tuấn giúp Lý Bí dựng nước Vạn Xuân; năm 938, Đào Nhuận góp công trong chiến thắng Bạch Đằng. Thế kỷ X có Tây vị Đại vương Đào Liên Hoa, Đào Ngọc Sâm phò Đinh Bộ Lĩnh và Thái sư Á vương Đào Cam Mộc phò Lý Công Uẩn. Thời Trần, Trạng nguyên Đào Sư Tích giữ chức Nhập nội hành khiển, từng đi sứ nhà Nguyên. Thế kỷ XV có Đào Công Soạn giúp Lê Lợi; các thế kỷ sau nổi bật Đào Duy Từ giúp chúa Nguyễn ổn định đàng trong; và thế kỷ XX có Đại tướng Đào Nguyễn Quyết giành chính quyền Hà Nội.
hoạt động
Một số hoạt động, hội thảo, toạ đàm đã tổ chức về nhân vật lịch sử họ Đào